HEILSURÆKT / GUSUR
Tónlist hefur áhrif á líðan og árangur í ræktinni
Tónlist er vel þegin hvarvetna, hún styttir fólki stundir og hefur áhrif á upplifun og árangur. En hljómi tónlist í opinberu rými, t.d. á heilsuræktarstöðvum, þá ber að afla leyfis til þess og greiða fyrir það sanngjarnt verð. Öllum ætti að vera ljóst að þessi kostnaðarliður, sem ekki getur talist hár, skilar sér margfalt til baka í ánægðum viðskiptavinum.
Verðskrá STEFs og SFH fyrir heilsuræktarstöðvar:
Verð STEFs fyrir að leika tónlist miðast almennt við fjölda hóptíma í stundatöflu viðkomandi starfsemi (verðskrá í janúar 2026):
Verð fyrir hvern hóptíma er: 181 kr.
Fyrir tónlist sem flutt er í opnum rýmum dansskóla, líkamsræktarstöðva og annarrar sambærilegrar starfsemi, ber rekstraraðilum að greiða sem hér segir:
Verð pr. mánuð fyrir stærð æfingarýmis allt að 100 fm: 3.272 kr.
Hver umfram fm. pr. mánuð: 14 kr.
Lágmarksverð fyrir hálft ár: 19.630 kr.
Þessi verð innhalda bæði greiðslur til STEFs og SFH (Sambands flytjenda og hljómplötuútgefenda).
STEF sendir reikninga fyrir greiðslunni, tvisvar á ári. Umgetið verð í krónutölu uppfærist ársfjórðungslega miðað við lánskjaravísitölu. Athugið að í verðinu felst einnig þóknun til SFH (Samband flytjenda og hljómplötuframleiðenda), sem sér um að greiða söngvurum, hljóðfæraleikarum og hljómplötuframleiðendum, sem einnig eru rétthafar þegar leikin er tónlist af upptökum).
Gusur
Kynning (3. febrúar 2026)
Svokallaðar „gusur“, stundum kallaðar „leiddar gufustundir“, hafa færst í vöxt hér á landi undanfarin ár, svo mjög reyndar, að tala mætti um nk. „æði“.
Eftir skamma leit á netinu koma í ljós rúmlega 20 staðir sem bjóða upp á slíka þjónustu gegn gjaldi. Í nær örugglega öllum tilvikum er notast við tónlist og er hún í raun í forgrunni fremur en bakgrunni. Þannig að ljóst er að tónlist gegnir verulegu hlutverki við gusustundir.
Að mörgu leyti mætti líkja gusum við jógatíma undir leiðsögn kennara. Hver lota er venjulega sett upp með tilteknum lögum og oft hafa gusur tiltekið þema, sem tengist tónlistinni, t.d. „djassgusa“, „R&B/soul gusa“, „dansgusa“, „hugleiðslugusa“, „sing-along gusa“, „Gusgus-gusa“, „jólagusa“, „orkugusa“, svo eitthvað sé nefnt sem finna má við netleit. Á Spotify er að finna fjölda opinna lagalista sem tileinkaðir eru gusum.
Ljóst er af þessu, að eðlilegt er að STEF og SFH innheimti fyrir notkun tónlistar í þessari atvinnustarfsemi eins og annarri.
Forsendur verðskrár
Misjafnt er hversu oft gusur eru haldnar á hverjum stað. Algengast virðist að um sé að ræða frá þremur til tíu skiptum á viku. Þá er eingöngu miðað við það sem teljast vera opnir tímar, en þess utan er einnig vinsælt að selja einkagusur fyrir hópa.
Algengt verð á gusustund, ef keypt er stakt skipti, er kr. 4.900 og upp í 6.500. Sumir selja klippikort með afslætti eða aðra pakka. Innifalið í verðinu er þá leiðsögn gusumeistara, einnig gufuhúfur og oft nuddolíur eða skrúbbar, afnot af strandskóm og einhver minniháttar hressing.
Misjafnt er hversu margt fólk hvert gufubað tekur, en skv. leit virðist sem algengasta stærðin sé frá 7-14 manns, en einnig eru til dæmi um stærri og minni gufuböð. Þetta þýðir að t.d. gusa með 10 manns, sem kostar kr. 4.900, gefur innkomu upp á 49.000 kr. fyrir klukkutímann.
Verðskrá fyrir gusur (febrúar 2026)
Við gerð tillögu um verðskrá fyrir gusur var fyrst og fremst horft til verðskrár STEFs fyrir viðburði, en einnig var skoðuð uppbygging verðskrár dansskóla (sem líkist þó ekki nægilega þessari starfsemi).
Lágmarksverð fyrir viðburði (sem ekki er selt inn á) miðast í lægsta þrepi við allt að 100 gesti og er það 8.007 kr. til STEFs og 4.804 kr. til SFH, eða samtals kr. 12.811 kr.
Ef þetta lágmarksverð væri skalað niður í allt að 10 manns, þá væri þetta 1.281 kr. á hvern viðburð og ef við gerum ráð fyrir því að oftast séu ekki öll sæti seld, t.d. með því að draga frá 10%, þá væri verð á hvern viðburð kr. 1.170. Ef miðað er við 49.000 tekjur á hverja gusu, þá næmi þetta verð um 2,4% af tekjunum, sem ekki virðist ósanngjarnt miðað við t.d. verðskrá STEFs fyrir tónleika eða leiksýningar.
Áhrif tónlistar í viðskiptum og rekstri
Tónlist laðar að viðskiptavini og skapar skemmtilegt andrúmsloft fyrir starfsfólk.
Tónlistin hefur þann einstaka eiginleika að hún breytir líðan fólks. Rannsóknir hafa sýnt fram á það, að þegar hlýtt er á tónlist framleiðir heilinn vellíðunarhormón á borð við adrenalín og dópamín.
Rannsóknir sýna jafnframt að tónlist hefur mikil áhrif á kauphegðun viðskiptavina í verslunum, þjónustufyrirtækjum, veitingastöðum, krám (o.s.frv.) og að fólki finnst erfiðara að vera án tónlistar en án íþrótta, kvikmynda, sjónvarpefnis og tímarita.
Einnig hafa rannsóknir sýnt, að verst er fyrir langflest viðskipti að í rýminu ríki þögn, þar sem viðskiptavinum þykir það óþægilegt og vandræðalegt og eru yfirleitt fljótir að koma sér út úr slíkum rýmum/aðstæðum.
Tónlistin hefur jafnframt þann eiginleika að dylja óþægileg umhverfishljóð, t.d. suð í frystiskápum, glamur í hnífapörum eða skrölt í vögnum. Auk þess getur tónlist hindrað að talmál heyrist milli borða og má því segja að hún skapi næði, þótt hún ómi.
Í aukinni samkeppni hefðbundins verslunarrekstur við vefverslanir verður upplifun viðskiptavina í verslunum enn mikilvægari. Verslanir sem bæði selja í gegnum vef og reka hefðbundna verslun, hafa í auknum mæli fært sig frá því að sýna vörur í versluninni, yfir í að veita þar fyrst og fremst þjónustu og skapa stemmningu, þar sem tónlist skiptir miklu máli við að byggja upp ímynd vörumerkis og efla tengingu við viðskiptavininn. Sjálf kaupin fara hins vegar meira fram á netinu.
Tónlistin getur ekki bara látið viðskiptavinum líða vel, þannig að þau eyði meiri tíma í versluninni, sem er grundvallaratriði til að auka verslun, heldur getur tónlist beinlínis haft áhrif á ákvörðunartöku viðskiptavinarins.
Það skiptir auðvitað máli að velja réttu tónlistina. Rannsóknir sýna að það er fyrst og fremst kunnugleg tónlist sem viðskiptavinir vilja heyra og auðvitað þarf að haga tónlistarvali eftir því hver markhópurinn er og hvaða ímynd það er sem viðkomandi fyrirtæki vill skapa.
Eins þarf að haga tónlistarvali eftir tíma dags, vikudögum, mánuðum, hátíðardögum, o.s.frv. Þannig vilja flestir t.d. heyra jólalög í desemberversluninni.